DDeepNiche
Học YouTube › Chặng 1 › Bài 1.3

Chặng 1 · Bài 1.3/1.5

Video dài, Shorts hay kết hợp: chọn định dạng và thời lượng

Chọn định dạng trục cho 90 ngày đầu, thiết kế phễu Shorts dẫn về video dài và tính thời lượng từ nội dung thay vì đoán.

11 phút

Hai định dạng là hai sân chơi khác nhau

Video dài được CHỌN: người xem nhìn tiêu đề và ảnh bìa ở trang chủ, tìm kiếm, video đề xuất rồi mới bấm. Shorts được LƯỚT TỚI: người xem không chọn bạn, họ chỉ chưa vuốt đi. Vì vậy video dài thắng bằng tiêu đề + ảnh bìa + giữ chân; Shorts thắng bằng 1–2 giây đầu và việc người xem xem hết, xem lại. Người xem của hai sân cũng có thể là hai nhóm khác nhau: thích một Shorts 30 giây chưa chắc sẽ bấm vào video 10 phút.

Video dài (8–20 phút)

Ưu: RPM cao hơn nhiều, đặt được quảng cáo giữa video từ 8 phút, người xem quay lại, dễ xây vị thế “người giải thích tốt”, link affiliate trong mô tả bấm được. Nhược: mỗi video tốn công, tháng đầu lên chậm.

Shorts (tối đa 3 phút)

Ưu: làm nhanh, thử chủ đề rẻ, kéo người đăng ký nhanh, hợp ý tưởng hình ảnh mạnh. Nhược: tiền quảng cáo mỗi lượt xem thấp hơn nhiều (mốc tham khảo), link trong mô tả và bình luận Shorts không bấm được, người xem dễ quên tên kênh.

Kết hợp

Video dài là “món chính”, Shorts là “món thử” cắt từ chính video dài. Tốn thêm ít công, tận dụng một lần nghiên cứu cho nhiều video. Cách bền nhất cho kênh mới không lộ mặt.

Định dạng quyết định đường kiếm tiền

Kênh kiếm tiền bằng quảng cáo: video dài làm trục, Shorts làm mồi. Chỉ chọn Shorts làm trục khi ngách thiên về hình ảnh, cảm xúc tức thì, hoặc khi nguồn thu chính là affiliate bằng video ngắn.

Phễu Shorts → video dài: thiết kế, đừng trông chờ

Ví dụ câu mở Shorts cắt từ video “Vì sao lương tăng mà bạn vẫn hết tiền”: “Lương bạn tăng 20%, cuối tháng vẫn hụt — đây không phải lỗi của bạn, mà là một cái bẫy có tên.”

  1. Từ mỗi video dài chọn 3–4 ý “đắt” nhất: một câu gây bất ngờ, một ví dụ đời thường, một con số, một mẹo làm được ngay.
  2. Mỗi ý thành một Shorts 20–45 giây (mốc tham khảo): câu đầu gây tò mò ngay, giải khoảng 70% vấn đề, giữ 30% “muốn biết nốt” cho video dài.
  3. Dựng lại theo khung dọc 9:16, chữ to ở giữa khung. Đừng cắt ngang video 16:9 rồi để viền đen — trông như re-up và bị vuốt đi.
  4. Gắn video dài vào mục “Video liên quan” của Shorts trong YouTube Studio — đây là đường dẫn bấm được, thay cho link trong mô tả.
  5. Câu cuối Shorts nói rõ đường đi: “Ba cái bẫy còn lại ở video liên quan ngay bên dưới.”
  6. Đăng Shorts sau video dài 1–3 ngày, rải đều trong tuần, để mỗi Shorts là một lần “nhắc” video gốc.

Chọn thời lượng từ nội dung, không từ mong muốn

THỜI LƯỢNG ≈ MỞ ĐẦU 30–45 GIÂY + SỐ Ý × (GIẢI THÍCH + VÍ DỤ) + KẾT 20–30 GIÂY

Đếm ý trước, rồi mới ra số phút. Chủ đề có 4 ý, mỗi ý cần khoảng 2 phút giải thích và ví dụ → video khoảng 9 phút. Nếu phải thêm ý thứ 5 chỉ để vượt 8 phút, ý đó phải có giá trị thật; nếu không, video 7 phút gọn tốt hơn video 9 phút loãng.

Shorts

20–45 giây cho một ý; tối đa 3 phút. Một Shorts = một ý, đừng nhồi.

Giải thích / mẹo

6–12 phút: 3–5 ý, ý nào cũng có ví dụ.

Kể chuyện / phân tích sâu

10–20 phút: một mạch truyện hoặc một khung phân tích nhiều tầng.

Nhạc nền / thư giãn

1–3 giờ: người xem để chạy nền, thời lượng chính là một phần giá trị.

Tự đo tốc độ giọng đọc AI bạn dùng: cho giọng đọc một đoạn đúng 200 chữ, bấm giờ, ra số chữ mỗi phút. Từ đó số chữ kịch bản = số phút × số chữ mỗi phút. Con số này bạn dùng suốt khoá học — đừng lấy số trên mạng, mỗi giọng và mỗi tốc độ một khác.

Chọn nhanh theo hoàn cảnh

Có 1–2 giờ mỗi ngày, ngách giải thích (tâm lý, lịch sử, tài chính)

Kết hợp: 2 video dài 8–12 phút mỗi tuần + 3–4 Shorts cắt ý.

Có dưới 1 giờ mỗi ngày

1 video dài mỗi tuần + 2–3 Shorts. Đều đặn quan trọng hơn số lượng.

Ngách hình ảnh mạnh, cảm xúc tức thì (động vật, biến đổi vật liệu…)

Shorts làm trục, thêm 1 video dài tổng hợp mỗi 1–2 tuần.

Nguồn thu chính là affiliate bán sản phẩm

Video ngắn làm trục; video dài review / so sánh để giữ người đã có ý định mua.

Giữ một khuôn định dạng để người xem quen

Ví dụ làm thật: Thiết kế định dạng cho “Tiền & Tâm Lý”

Ví dụ minh hoạ cho kênh ví dụ. Tốc độ đọc, thời lượng và lịch là số giả định.

  1. Xuất phát từ persona
    Linh xem trên điện thoại lúc 21–23h và hay nghe khi nấu ăn → video dài phải nghe hiểu được mà không cần nhìn; Shorts phải đọc được chữ trên màn hình nhỏ.
  2. Chọn trục
    Ngách giải thích, tiền chính từ quảng cáo + affiliate sách → video dài làm trục, Shorts làm mồi.
  3. Tính thời lượng
    Video “Vì sao lương tăng mà bạn vẫn hết tiền” có 4 ý: chi tiêu tăng theo lương, so sánh với bạn bè, chi tiêu cảm xúc, cách đặt “trần chi tiêu”. 4 ý × 2 phút + mở 40 giây + kết 30 giây ≈ 9 phút.
  4. Ra số chữ kịch bản
    Đo giọng AI được khoảng 190 chữ mỗi phút (giả định) → kịch bản khoảng 1.700 chữ.
  5. Bóc Shorts
    4 Shorts từ 4 ý, mỗi Shorts 30–40 giây. Shorts 1 mở bằng: “Lương tăng 20% mà cuối tháng vẫn hụt — đây là cái bẫy có tên.”
  6. Nối phễu
    Mỗi Shorts gắn video gốc ở mục “Video liên quan”, câu cuối: “Ba cái bẫy còn lại ở video liên quan bên dưới.”
  7. Chốt lịch tuần
    2 video dài (Thứ Ba, Thứ Sáu) + 4 Shorts (Thứ Tư, Thứ Năm, Thứ Bảy, Chủ Nhật).

Kết quả: Một lần nghiên cứu ra 1 video dài + 4 Shorts. Mỗi tuần kênh xuất hiện 6 lần, trong đó 4 lần dẫn ngược về video dài — nơi có quảng cáo giữa video và link affiliate bấm được.

Lỗi hay gặp

Prompt viết sẵn

Phần còn trong [ngoặc vuông] là chỗ bạn dán dữ liệu của mình.

Bóc một video dài thành 4 Shorts dẫn về video gốc

Dán kịch bản hoặc dàn ý video dài đã viết xong. Dùng cho mọi video dài để ra Shorts cùng tuần.

ChatGPT / Claude

Bạn là biên tập viên Shorts cho kênh YouTube về [CHỦ ĐỀ], người xem ở [THỊ TRƯỜNG], ngôn ngữ [NGÔN NGỮ].
Đây là kịch bản (hoặc dàn ý) video dài của tôi:
[DÁN KỊCH BẢN HOẶC DÀN Ý VIDEO DÀI]

Hãy làm:
1. Chọn 4 ý "đắt" nhất để làm Shorts (câu gây bất ngờ, ví dụ đời thường, con số, mẹo làm ngay). Mỗi ý nói vì sao chọn.
2. Viết lời đọc cho từng Shorts bằng [NGÔN NGỮ], 70–110 chữ: câu đầu gây tò mò ngay, giải khoảng 70% vấn đề, câu cuối mời xem bản đầy đủ ở "video liên quan".
3. Với mỗi Shorts: 3 dòng chữ to trên màn hình (mỗi dòng tối đa 6 chữ) và gợi ý hình cho từng câu.
4. Đề xuất tiêu đề cho từng Shorts (dưới 60 ký tự) và thứ tự đăng trong tuần.
Định dạng: mỗi Shorts một khối riêng, đặt tên "SHORTS 1" đến "SHORTS 4".
Ràng buộc: chỉ dùng ý có trong kịch bản tôi dán, không thêm số liệu hay dẫn chứng mới. Không hứa hẹn kết quả tài chính, sức khoẻ.

Tính thời lượng và số chữ kịch bản từ số ý

Dùng trước khi viết kịch bản, khi đã có chủ đề video và đã đo tốc độ giọng đọc.

ChatGPT / Claude

Bạn là biên tập viên video giải thích trên YouTube.
Chủ đề video: [CHỦ ĐỀ]. Thị trường: [THỊ TRƯỜNG], ngôn ngữ [NGÔN NGỮ]. Thời lượng tôi định làm: [THỜI LƯỢNG].
Chân dung người xem: [DÁN 3–4 DÒNG CHÂN DUNG NGƯỜI XEM].
Tốc độ giọng đọc tôi đã đo: [DÁN SỐ CHỮ MỖI PHÚT].

Hãy làm:
1. Liệt kê các ý cần có để trả lời trọn vẹn chủ đề cho người xem này — không thêm ý cho đủ thời lượng. Mỗi ý: nội dung chính + ví dụ đời thường cần có.
2. Ước tính số giây cho từng ý, cộng mở đầu 30–45 giây và kết 20–30 giây, ra tổng thời lượng.
3. So với thời lượng tôi định làm: dài hơn hay ngắn hơn, nên giữ hay chỉnh.
4. Đổi tổng thời lượng ra số chữ kịch bản theo tốc độ đọc đã cho.
5. Nếu tổng dưới 8 phút: nói thẳng có ý nào xứng đáng thêm không; nếu không có, khuyên giữ ngắn.
6. Đề xuất 3 Shorts cắt từ các ý mạnh nhất.
Định dạng: bảng (ý, nội dung, ví dụ, số giây), sau đó tổng kết tối đa 5 dòng.
Ràng buộc: không bịa số liệu nghiên cứu; ví dụ minh hoạ ghi rõ "ví dụ".

Bài tập làm ngay

Chốt định dạng 90 ngày và bóc thử 1 video dài thành Shorts

  1. Đọc lại persona: họ xem trên thiết bị gì, nghe hay nhìn, có bao nhiêu thời gian mỗi lần xem.
  2. Chọn trục (video dài / Shorts / kết hợp) theo bảng “Chọn nhanh theo hoàn cảnh”, viết 1 câu lý do.
  3. Đo tốc độ giọng đọc AI: một đoạn 200 chữ, bấm giờ, ra số chữ mỗi phút.
  4. Chọn chủ đề video đầu, đếm ý, tính thời lượng và số chữ kịch bản theo công thức.
  5. Chạy prompt “Bóc một video dài thành 4 Shorts”, tự sửa lại câu mở của từng Shorts.

Đạt khi

Kiểm tra nhanh

Câu 1. Bạn chọn bật kiếm tiền theo đường 4.000 giờ. Shorts giúp được gì?

Câu 2. Chủ đề có 3 ý, mỗi ý cần khoảng 1,5 phút. Bạn nên làm video bao lâu?

Câu 3. Shorts cắt từ video dài của bạn có 50 nghìn lượt xem, nhưng video gốc gần như không tăng. Nguyên nhân hợp lý nhất là gì?

Chọn thị trường và vẽ chân dung người xem

Bài 1.2

Tạo và thiết lập kênh chuẩn từ ngày đầu

Bài tiếp theo · 1.4